Persoonlijkheids- en intelligentietests

Net als intelligentietests bestaan er ook tests om de persoonlijkheid te meten. Je kunt je misschien voorstellen dat het vastleggen van iemands persoonlijkheid nog veel moeilijker kan zijn dan het inventariseren van intelligentie. Een belangrijk verschil tussen de twee tests is dat intelligentietests een vaardigheid meten. Je kan niet hoger scoren dan je qua intelligentie 'in huis hebt'. Wel lager. Zo komt het voor dat mensen expres een IQ-test slechter maken dan ze in werkelijkheid kunnen, omdat zij er belang bij hebben om laag te scoren. Bij het meten van de persoonlijkheid ligt dit nog gevoeliger, mensen kunnen zich juist extremer voordoen naar twee kanten (bijvoorbeeld juist extraverter of juist introverter) dan ze eigenlijk zijn. Het is bij persoonlijkheidstests namelijk vaak makkelijker om je anders voor te doen dan je bent. Dit kan bijvoorbeeld door sociaal wenselijke antwoorden te geven. In alle persoonlijkheidstesten worden echter spiegelitems ingebouwd om sociaal wenselijke antwoorden op te sporen. Er zijn ruwweg twee soorten persoonlijkheidstests: projectieve tests en zelfrapportage tests.

Projectieve tests
Wanneer je een plaatje wordt voorgelegd, heb je meestal te maken met een voorbeeld van een projectieve techniek. Bij het maken van zo'n test wordt er gevraagd wat je in het plaatje ziet. Het idee hierachter is dat je iets van jezelf in jouw waarneming van het plaatje 'projecteert'. Dus datgene wat jij in het plaatje ziet zegt iets over jouw persoonlijkheid. Er wordt vanuit gegaan dat projectieve persoonlijkheidstests niet zo erg beeinvloed worden door sociale wenselijkheid als zelfrapportage tests. Toch wordt binnen de hedendaagse selectieprocedures eigenlijk maar zelden gebruik gemaakt van zelfrapportage tests.

Zelfrapportage tests
Bij een zelfrapportage test is de benadering heel anders. Meestal gaat het om vragenlijsten waarin een reeks situaties of standpunten geschetst worden. Je moet dan je voorkeur uitdrukken voor een bepaald gedrag of standpunt. Zulke testen gebruiken over het algemeen 2 antwoordsystemen:

Vrije antwoordkeuze: meestal zijn er drie antwoordkeuzes (eens - ? - oneens)
Je krijgt bijvoorbeeld de volgende stelling voorgelegd:
Ik vind doorgroeimogelijkheden binnen een bedrijf belangrijk. eens - ? - oneens

Gedwongen antwoordkeuze: je krijgt 2, 3 of 4 beweringen aangeboden en daaruit moet jij dan die bewering kiezen die het dichtst bij of het verst van jouw mening staat.
Je krijgt bijvoorbeeld de volgende 3 stellingen voorgelegd:
A. Ik werk graag in teamverband
B. Mijn doel is uiteindelijk een leidinggevende functie te bekleden.
C. Ik vermijd conflicten liever dan dat ik ze aan ga.

Persoonlijkheidstests kun je niet oefenen om er zo beter op te scoren, daar gaat het tenslotte ook niet om. Een persoonlijkheidstest is ontworpen om inzicht te verschaffen in een bepaalde persoonlijkheidstrek. Er bestaan veel varianten die verschillende dimensies meten, van flexibiliteit tot emotionele stabiliteit en bijvoorbeeld spanningsbehoefte. Veel persoonlijkheidstesten meten meerdere eigenschappen tegelijk.

Intelligentietests
Dit zijn de bekendste en ook meest gebruikte tests tijdens assessments. Meer en meer maken intelligentietests standaard deel uit van een selectieprocedure, ook als er geen volledig assessment aan te pas komt.

Een intelligentietest toetst de intellectuele mogelijkheden, niet de verworven kennis. Intelligentie is je analyserend denkvermogen. Het wordt uitgedrukt in een getal, IQ (Intelligentie Quotient). Het gemiddelde IQ, bijvoorbeeld van de werkende bevolking in Nederland, schommelt rond de 110. Het getal IQ geeft aan in hoeverre iemand in staat is om problemen te zien, te analyseren en op te lossen. Een eigenschap van intelligentie tests is dat ze vaak tijdgebonden zijn. Verder hebben ze een stijgende moeilijkheidsgraad en worden de uitslagen meestal vergeleken met die van een bepaalde groep met hetzelfde studieniveau.

Er zijn verschillende soorten intelligentietests. Enkele voorbeelden zijn de verbale test, de numerieke test en de redeneringstest.

Verbale test: Deze test meet je woordenschat en/of je taalvaardigheid.


Een voorbeeld: Welke zin is correct?
A. Nadat iedereen geamuseerd luisterde, kreeg de verdediger het woord.
B. Nadat iedereen geamuseerd geluisterd had, kreeg de verdediger het woord.
C. Nadat iedereen had geamuseerd geluisterd, kreeg de verdediger het woord.

Numerieke test: Deze test draait om cijfergegevens en je inzicht hierin.

Een voorbeeld: Vul de reeks aan met het juiste getal: 11, 31, 51, 71, ...
A. 180
B. 64
C. 21
D. 91

Redeneringstest: Deze test meet je logisch denkvermogen, dit kan zowel een numerieke als een taaltest betreffen.

Een voorbeeld: Zwart staat tot ... als ... staat tot slim.
A. Wit, Dom
B. Dood, School
C. Grijs, Leren
D. Wolf, Boek


Intelligentietests hebben niets te maken met parate kennis. Je kunt er niet voor studeren. Je kunt jezelf echter wel voorbereiden door oefentests te maken. Hierdoor train je een bepaalde manier van denken die nodig is voor het oplossen van de vragen en overvalt een test je niet op het moment dat je ermee geconfronteerd wordt. Vooral belangrijk is dat je goed uitgerust en fris bent.

Ben je benieuwd naar je IQ of je persoonlijkheid? Op www.123test.nl en op www.intelligentietest.nl vind je een heleboel verschillende kleine testjes. Je kunt er naast je persoonlijkheid, ook je IQ, werk en relatie testen. Sommige tests zijn voor de grap, andere zijn serieuzer. Op www.intermediair.nl/test zijn een heleboel tests te vinden met als onderwerp je loopbaan. Zo kun je onder andere uitvinden wat voor soort werknemer je bent in de enneagram-test of wat je carrierevaardigheden zijn.


*
*
*
*